KROAS, in kreas krûd?

LEMMER 06-06-2013 – Johannes Kramer, gedeputeerde van de provincie Friesland, stelde bij veebedrijf van boer Johan Adema te Lemmer-Friesland een forse kweekvijver voor eendenkroos in gebruik.
De komende twee jaar wordt de vijver van 3000 vierkante meter gebruikt voor een praktijkproef tot latere grootschalige productie van deze kleine drijvende waterplanten als veevoeder.
Er is vastgesteld dat het in veevoer goed als eiwitbron kan dienen. Kroos bevat 35-40% eiwitten en daarnaast o.a. zetmeel. Het is daarmee een duurzaam *) alternatief voor de in vee-krachtvoer nog eiwitbronnen als soja. De jaaropbrengst van soja is nu ongeveer 241 miljard kilo, waarvan 1.8 miljard kilo bestemd is voor de Nederlandse veestapel. Alleen al hiervoor is een oppervlakte nodig van 700.000 ha, een derde van het Nederlandse landbouwgronden. Die ruimte is er niet en daarom wordt soja in het buitenland geteeld. Maar ook de groeiende mensheid heeft eiwitten nodig en het eiwit uit eendekroos zou kunnen helpen .

Erf-afspoelwater.
Gedurende de proef te Lemmer wordt ook onderzocht of ook afspoelwater benut kan worden als voedingsbron voor het kroos. Als voeding voor de plantjes wordt zo de mest van het melkvee op het bedrijf van Adema gebruikt, zodat er een kringloop voor mineralen ontstaat. De opbrengst van eendenkroos zou circa 20 ton (droge stof) per ha per jaar kunnen zijn. Het project wordt door Johan Adema uitgevoerd in samenwerking met het EDV consortium en het project wordt financieel ondersteund door de Provincie Friesland, LTO Noord Fondsen en het ministerie van Economische Zaken. De vijver wordt volgend jaar in productie genomen en dient om de bruikbaarheid van eendenkroos als diervoer (ook voor pluimvee) met mest als voedingsbron voor de plantjes te bewijzen.

VEEVOER: Eendenkroos

OUDE (vee)KOEK? Op vrijdag 7 september 2012 bracht Gelderse gedeputeerde Annemieke Traag in Beltrum al een werkbezoek aan de diverse innovatieve projecten op de locatie van Groot Zevert Vergisting te Beltrum. Hierbij werd de aanleg van een bijna één hectare grote eendenkroosvijver officieel gestart. De vijver zou dienen dient om het concept van eendenkroos voor diervoer met mest als voedingsbron op praktijkschaal te bewijzen. Eendenkroos voor diervoer is een project van EDV consortium. Dit is een samenwerkingsverband van vier bedrijven: Groot Zevert (Beltrum), CC Advies (Ulft), ForFarmers (Lochem) en Thecogas. Begin 2012 is het project uitgeroepen tot het meest innovatieve project in de Nederlandse Agrofood-sector.

Zie: http://www.gelderlander.nl/regio/achterhoek/kweken-eendenkroos-als-veevoer-krijgt-vorm-1.3836676 en/of:

http://www.boerenbusiness.nl/artikel/item/10623635/Voer-je-koe-een-brok-eendenkroos en/of: http://www.wageningenur.nl/nl/show/Eendenkroos-telen-voor-eiwitten.htm

Juni 2-13: Kroos dreigt sloten te verstikken

Een dik kroosdek werkt verstikkend op het leven in sloot en plas. Er is dan te weinig zuurstof in het water, waardoor de waterdieren als vissen sterven. Onderzoekers voorzien dat sloten steeds vroeger in het jaar bedekt raken met een kroosdeken. Vooral een hogere wintertemperatuur is oorzaak van het vroege groei van kroosdekens. Een verhoging van de gemiddelde luchttemperatuur in de periode november-maart met 1 °C leidt er al toe dat het kroosdek zo’n 14 dagen eerder opkomt. De verlenging van het groeiseizoen komt doordat het kroosdek in voedselrijke sloten nog eens drie weken eerder opkomt. In theorie zou jaarlijks van mei t/m september geoogst kunnen worden.

Onderzoek maakte duidelijk dat opwarming van het oppervlaktewater hetzelfde effect heeft als verrijking van het water met voedingsstoffen. Het Nederlandse mestbeleid heeft ertoe geleid dat er minder voedingsstoffen in het milieu terechtkomen, maar dat bedraagt slechts enkele procenten. Die inspanningen zijn niet voldoende om in de sloten het effect van het opwarming van de aarde te compenseren. Andere maatregelen zijn nodig om kroosdekens te bestrijden. Daarbij valt te denken aan het verwijderen van kroos uit om het als duurzame grondstof te gebruiken voor bijvoorbeeld veevoer of als biobrandstof. Zo’n verwijdering is natuurlijk wel een bijzonder lastige en kostbare klus in het uitzonderlijke, waterrijke Friesland.

*) Krakende kritische nootjes: Wageningen berekende een overheidssubsidie van 2,2 miljoen. Voor de Gelderse proef zou een ton belastinggeld nodig zijn. Is er nu ook zoveel Fries belastinggeld mee gemoeid? Voor deze kweek zijn ondiepe teeltvijvers nodig. Een temperatuur tussen 26 en 28 graden is optimaal, volgens onderzoeker Cees Gauw. Volgens hem luistert het nauw met de teelt. Niet alleen moet de watertemperatuur goed zijn, ook de ‘dichtheid van het kroos’ moet optimaal zijn. Naast meststoffen en licht kan het in de toekomst ook niet zonder bestrijdingsmiddel. Eendenkroos is gevoelig voor luis.

Maar muggen, ook de gevaarlijke tijgermug zijn dol op openbaar toegankelijke platte bakken waarin een laagje zeer voedzaam water met de ideale temperatuur van 20-25 graden. En besmetting met bv blauwalg is ook niet denkbeeldig. Omwonenden zullen er ook niet blij mee zijn, want er hoeft maar één verdwaalde eend, koe, kalf of kikker door de kroosplas te waden of de halve provincie wordt met kroosplanten besmet. Als kroos niet gewenst is: dit plantje is met de hand enorm moeilijk te bestrijden.

De kweek (en de opbrengst) is minder ideaal bij onze lange periodes met ANDERE buitentemperatuur: het kille, winderige Nederlandse buitenklimaat leent zich NIET voor optimale krooskweek. En ook voor binnenbroei heb je (grote betonnen) platte bakken nodig (én energie voor verwarming). Ook het bouwen van buitenbakken of te verwarmen aquaria voor krooskweek kost veel geld en energie. Opgepast dient te worden voor verontreinigingen en infecties*). Daarom moet de gewonnen grondstof goed gedroogd en tot brokjes geperst worden. En dát kost ook weer meer energie.
Verder moet eendenkroos meteen gebruikt, opgevreten worden. Laat je de vochtige massa zo liggen, dan gaat de massa in zeer korte tijd broeien, rotten, stinken. Bij snelle vergisting van een GROTE hoeveelheid vochtig kroos zou energie (biogas) vrijkomen, de restanten zijn weer bruikbaar voor een volgende teelt, maar dan heb je weer geen voer voor kip of kalf. De vraag is dus: wat is de kosteneffectiviteit van deze geldverslindende grap? Is het niet slimmer om het vee maar gewoon een gezonde groene graswei in te sturen?

Evolutionair gezien: ALS kroos geschikt zou zijn voor het voortbestaan van kip of koe in ons Laagland en Omstreken, dan waren die plantjes en beestjes wel in die richting geëvalueerd. Maar dat is NIET zo: heb je ooit een koe of kip eendenkroos zien slobberen?Nou dan. Er is voor onderzoekers dus nog best wat te onderzoeken. Maar om dat onderzoek dubbel en dwarsliggend of onnodig te doen (in Gelderland én nu in Friesland), dat lijkt on-zin-nig.Ook financieel gezien: De Provincie Friesland trekt de beurs voor deze proef met € 150.000 en Adema himself draagt nog € 50.000 bij.

————————————————————————–

Juni 2013: Johan heeft een kruiwagen kroos uit een sloot gevist en in zijn nieuwe vlakke vijver gekieperd. Twee week later is dat tot twee kruiwagens vol uitgegroeid. En zijn stalkoe Baukje-18 schijnt het spul te lusten. Nu is het wachten of het kroosvoer voor de mens ook te pruimen valt. Het MacDonaldDuck-restaurant in Pingjum schijnt ermee al in de experimenteer-fase te zitten. Wachten is op een subsidie-menu van Ping-Pingjum eend of gans met gestoofde kroes-kroes.
*) De oogst van Adema is sinds medio juni dagelijks 2 kruiwagens. Zijn jongvee vreet het graag. Alleen: BLADLUIS lust het ook graag: het kroos sterft af, wordt bruin en klontert samen tot een stinkende drab.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s