Tagarchief: IJsselmeer

Windmolens in lijn op de Afsluitdijk.

Tijdens diverse klimaatconferenties konden de politieke leiders niet komen tot dwingende maatregelen voor een aanmerkelijke beperking van het broeikasgas CO2. Juist de machtigste staten met een grote en groeiende bevolking en dus met een onstilbare energiebehoefte lapten zelfs de slapste toezeggingen aan hun laars. Steeds meer CO2-slurpers (bomen) werden gekapt, steeds meer kolencentrales spuien nog het afvalgas de lucht in.

Nederland moest zo nodig een vingertje in die CO2-dijk stoppen, maar het lukt de polder niet om zelfs maar in de buurt te komen van de mooie klimaat-doelstellingen. De ondoordachte plannen voor ondergrondse CO2-opslag in Drachten (ZEPP-centrale), in Barendrecht en in Noord-Nederland sneuvelden.

Het kabinet heeft nu maar bedacht om een klimaatdoelstelling dwingend aan de provincies op te leggen. En zo brandden ook in Friesland een flinke poos geleden de discussies los over plannen van de windenergie-lobby om It Heitelân maar eens vol te zetten met reusachtige turbines. Maar de Friezen willen hun land schoon en hun horizon vrij houden. Over een dorpswindmolen valt nog wel te praten maar niet over reuzenturbines verspreid over de provincie.

Over dat item viel en valt zoveel positiefs en vooral negatiefs naar voren te brengen, dat de provinciale bestuurders er dit jaar nog steeds niet een helder en maatschappelijk verantwoord antwoord op konden formuleren. Met de vermaledijde Crisis- en Herstelwet in de hand dreigt het Rijk nu de regie over die plannen over te nemen.

Nu is bedacht dat de grote clusters windmolens ook wel in het IJsselmeer gezet kunnen worden. Maar daar is de gemeente Súdwest-Fryslân mordicus tegen. Medio december spraken Provinciale Staten van Fryslân hun voorkeur uit voor een lijnopstelling voor 315 megawatt windturbines op ofwel langs de Afsluitdijk. Maar het Rijk stelde dat zoiets geen optie zou zijn.

Inmiddels zijn er drie varianten voor zo’n opstelling aan de dijk gepresenteerd. Maar het schijnt dat het provinciebestuur geen zin heeft in het maken van een onderzoek naar die opties. B&W van de gemeente Súdwest willen middels een extra raadsvergadering aanstaande maandag het provinciebestuur nogmaals wijzen op hun plichten. Op 7 januari 2015 komt er nog een bestuurlijk overleg tussen Rijk, provincie en gemeenten over het besluit van provinciale staten.

07-01-2015. De Friese overheden willen dat EZ de haalbaarheid gaat onderzoeken van opstelling van windturbines op de afsluitdijk. De Provincie Fryslân trekt binnenkort de beurs om met 16 miljoen euro ontwikkelingen op de dijk te ondersteunen. De dijk is toe aan groot onderhoud. er zijn plannen voor dijk-ophoging, verbreding van de sluis bij Kornwerderzand, een visrivier, fietspaden aan de Waddenkant, een Blue-Energy-centrale, een visrivier….

Wind-turbines AFSLUITDIJK middenbermWindturbines met VERTICALA as.

Op de valreep van 2015 lijkt het me goed om het idee van windmolens op de dijk te visualiseren. Ik ga niet uit van die reusachtige subsidie-slurpende wentelwieken met die zwaarden van Damocles boven de Dijk maar van een wat ludieker en kleurrijker *) model. Uitgangspunten zijn: goedkope uitvoering, weinig bewegende delen, niet opvallend, ook energieleverantie bij weinig wind, inpasbaar in het land-schap, gemakkelijk bereikbaar, aanwezige infra-structuur  enz.

*) Kleurrijke molens met bv een design van de Friese vlag kan heel goed. Want deze molens draaien vrijwel constant en daardoor treedt kleur- en structuurvermenging op waardoor weer een egaal beeld ontstaat. Bij plaatsing van een rij aan de teen van de dijk (Wadkant) én een rij aan de toppen van “zeebastions, (een eindje van de dijk af) zijn de molens vanaf de verkeersweg en vanuit de paar woningen op Kornwerderzand niet of nauwelijks zichtbaar.

Lees meer in de column >   WIND-WATER_TURBINES langs de Afsluitdijk.   waarin ik pleit voor opstelling van kleurrijke Wind-Water-Wokkels aan de WADkant van de Afsluitdijk.

Neder-land ligt neder-ig laag. Zo ligt ongeveer een derde deel van Friesland onder het huidige zeewaterniveau. En bij een zeespiegelstijging van zo’n vier meter staat het complete beste lân fan d’ierde onder water. Als de dijken de druk niet houden. In ieder geval zijn de zeedijken in de toekomst ook bij een geringere stijging dan de verwachte 7 meter té laag. Ze zullen dus opgehoogd moeten worden. Bij extreem sterke stormen zijn ze ook te zwak: tegendruk ontbreekt. Ophoging is niet afdoende: zeedijken moeten ook verbreed worden en meer massa krijgen als compensatie voor de buitendijkse watermassadruk. Maar verbreding aan landzijde geeft problemen: daar liggen vruchtbare landerijen, wegen en de nodige bouwwerken. En …. een serie zeewaterbastions binnendijks geeft kans op verzilting.

Buitendijkse brekers.

Maar mogelijk is een voor-ziening aan die buitendijkse kant een goede oplossing. Studeer er maar eens op. Mijn voorstel is om driehoekige zeebastions aan te leggen. Bij hoogwater en superhoge vloed mogen de lege bekkens ervan vollopen waarbij de watermassa’s dan extra massa aan de dijk zelf leveren. Bij eb kan dat water worden geloosd waarbij uiteraard stroomopwekking mogelijk is. En…stroomproductie levert het geld op waarvan deze bastions daarna bekostigd kunnen worden. Het gaat om SCHONE STROOM.

En ( om even een verbinding te leggen ) deze vijvers kunnen gebruikt worden om in te zwemmen, om zeebeestjes zoals mosselgebroed te fokken, om erin te vissen, te surfen, varen en zo. Langs de IJsselmeerdijk ligt er nog de optie van het gebruik van deze bastions als deel van een VISMIGRATIERIVIER.

Poolsmelting en zeespiegelstijging wel of niet, deze optie is nu al te gebruiken. Een verbindende zeewaterpijplijn langs de dijk, windmolens aan de voet, hier en daar een turbine en voila: ready-to-go SEAWATER-BLUE ENERGY. A self-filling prophecy.

Oktober 2013: Minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu investeert in 2014 en 2015 opnieuw tientallen miljoenen euro’s in innovatiecontracten voor de topsector Water. Voor innovatieve projecten in de watertechniek trekt de minister volgend jaar 8 miljoen euro en in 2015 24,3 miljoen euro uit.

In het nieuwe Innovatiecontract Deltatechnologie staat onder meer de ambitie om slimme dijken te realiseren. Zo zou de Afsluitdijk een Energiedijk moeten worden. Bij Den Oever wordt al gewerkt aan demonstratie-faciliteiten voor energiewinning uit spui- en getijden-stroom. Vanuit het vorige Innovatiecontract heeft het ministerie hieraan 660.000 euro bijgedragen.

Ook zorgde het ministerie voor vergunningen voor Blue Energy proeven, waarbij energie zou moeten worden gewonnen uit het potentiaal-verschil tussen zoet en zout water. Het probleem is daarbij wel, dat én het zoete én het wadwater niet helder zijn. Het is verontreinigd (onder meer met wadslib) en er zitten ontelbare poliepjes van kwallen, slibdeeltjes,visjes, eitjes van zeebeestjes, mosselen, kokkels, algen in waarbij de filters (en ook de membranen) snel verstopt zullen zijn en waarbij het gefilterde ook nog ergens geloosd zal moeten worden. En die handelingen maken het proces omslachtig en duur. Té duur. Bovendien wordt IJsselmeerwater geloosd op het Wad (het zeewater wordt minder zout, het potentiaal-verschil dus kleiner). En verder is het wel bekend dat er ( bij eb) regelmatig weinig zeewater voorhandig is.

26 november 2014. Bij Breezand staat er toch al een jaar een Blue Energy-proeffabriek. Maar pas vandaag zal de Koning deze gaan openen. De proef-installatie, initiatief van Redstack, Wetsus en Fujifilm, zou -als de proeven slagen-tot anno 2020 geleidelijk moeten omgebouwd tot een centrale van 0,5 tot 1 Mw.

27 november 2014. *) Professor Cees Buisman (Wetsus) betwijfelt de zinvolheid van de bouw van een grote centrale voor Blue-Energy aan de Afsluitdijk en denkt dat de omgeving van Spijkenisse een veel geschiktere plek zou zijn. Membraantechnologe Kitty Nijmeijer bevestigde dat klittende kokkels, micro-organismen garant staan voor problemen. Bovendien is het Wad niet zout genoeg en het IJsselmeer niet zoet genoeg.