Tagarchief: Waddenzee

Eb en vloed (klankbeeldgedicht)

Eb en vloed

Tover dit vers tot een KLANK-BEELD-GEDICHT door het aantikken van deze PianoTweet 593 ( Promises ) van Joost Brands.

Voor de Friestalige variant zie > http://poezie-friesland.nl/uncategorized/ik-en-myn-skipke-klank-beeld-gedicht/

Neder-land ligt neder-ig laag. Zo ligt ongeveer een derde deel van Friesland onder het huidige zeewaterniveau. En bij een zeespiegelstijging van zo’n vier meter staat het complete beste lân fan d’ierde onder water. Als de dijken de druk niet houden. In ieder geval zijn de zeedijken in de toekomst ook bij een geringere stijging dan de verwachte 7 meter té laag. Ze zullen dus opgehoogd moeten worden. Bij extreem sterke stormen zijn ze ook te zwak: tegendruk ontbreekt. Ophoging is niet afdoende: zeedijken moeten ook verbreed worden en meer massa krijgen als compensatie voor de buitendijkse watermassadruk. Maar verbreding aan landzijde geeft problemen: daar liggen vruchtbare landerijen, wegen en de nodige bouwwerken. En …. een serie zeewaterbastions binnendijks geeft kans op verzilting.

Buitendijkse brekers.

Maar mogelijk is een voor-ziening aan die buitendijkse kant een goede oplossing. Studeer er maar eens op. Mijn voorstel is om driehoekige zeebastions aan te leggen. Bij hoogwater en superhoge vloed mogen de lege bekkens ervan vollopen waarbij de watermassa’s dan extra massa aan de dijk zelf leveren. Bij eb kan dat water worden geloosd waarbij uiteraard stroomopwekking mogelijk is. En…stroomproductie levert het geld op waarvan deze bastions daarna bekostigd kunnen worden. Het gaat om SCHONE STROOM.

En ( om even een verbinding te leggen ) deze vijvers kunnen gebruikt worden om in te zwemmen, om zeebeestjes zoals mosselgebroed te fokken, om erin te vissen, te surfen, varen en zo. Langs de IJsselmeerdijk ligt er nog de optie van het gebruik van deze bastions als deel van een VISMIGRATIERIVIER.

Poolsmelting en zeespiegelstijging wel of niet, deze optie is nu al te gebruiken. Een verbindende zeewaterpijplijn langs de dijk, windmolens aan de voet, hier en daar een turbine en voila: ready-to-go SEAWATER-BLUE ENERGY. A self-filling prophecy.

Oktober 2013: Minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu investeert in 2014 en 2015 opnieuw tientallen miljoenen euro’s in innovatiecontracten voor de topsector Water. Voor innovatieve projecten in de watertechniek trekt de minister volgend jaar 8 miljoen euro en in 2015 24,3 miljoen euro uit.

In het nieuwe Innovatiecontract Deltatechnologie staat onder meer de ambitie om slimme dijken te realiseren. Zo zou de Afsluitdijk een Energiedijk moeten worden. Bij Den Oever wordt al gewerkt aan demonstratie-faciliteiten voor energiewinning uit spui- en getijden-stroom. Vanuit het vorige Innovatiecontract heeft het ministerie hieraan 660.000 euro bijgedragen.

Ook zorgde het ministerie voor vergunningen voor Blue Energy proeven, waarbij energie zou moeten worden gewonnen uit het potentiaal-verschil tussen zoet en zout water. Het probleem is daarbij wel, dat én het zoete én het wadwater niet helder zijn. Het is verontreinigd (onder meer met wadslib) en er zitten ontelbare poliepjes van kwallen, slibdeeltjes,visjes, eitjes van zeebeestjes, mosselen, kokkels, algen in waarbij de filters (en ook de membranen) snel verstopt zullen zijn en waarbij het gefilterde ook nog ergens geloosd zal moeten worden. En die handelingen maken het proces omslachtig en duur. Té duur. Bovendien wordt IJsselmeerwater geloosd op het Wad (het zeewater wordt minder zout, het potentiaal-verschil dus kleiner). En verder is het wel bekend dat er ( bij eb) regelmatig weinig zeewater voorhandig is.

26 november 2014. Bij Breezand staat er toch al een jaar een Blue Energy-proeffabriek. Maar pas vandaag zal de Koning deze gaan openen. De proef-installatie, initiatief van Redstack, Wetsus en Fujifilm, zou -als de proeven slagen-tot anno 2020 geleidelijk moeten omgebouwd tot een centrale van 0,5 tot 1 Mw.

27 november 2014. *) Professor Cees Buisman (Wetsus) betwijfelt de zinvolheid van de bouw van een grote centrale voor Blue-Energy aan de Afsluitdijk en denkt dat de omgeving van Spijkenisse een veel geschiktere plek zou zijn. Membraantechnologe Kitty Nijmeijer bevestigde dat klittende kokkels, micro-organismen garant staan voor problemen. Bovendien is het Wad niet zout genoeg en het IJsselmeer niet zoet genoeg.

Noordzee > e < Wadden-stroom

Soms draaien ’s nachts mijn gedachten zó heftig door dat ik slaap tekort kom. Dat is op zich niet erg want sinds lang ben ik een gepensioneerd en overdag is er meestal wel een uiltje te knappen.

En zo bedacht ik vannacht (niet geremd door enige vakkennis) een uniek plan, uitgaande van de misvatting rondom anno 1215 van kloosterlingen uit Almenum en hun navolgers. In dat tijdsgewricht bemoeiden de kerken zich met alles en nog wat. Zo lieten de monniken sloten, kanalen graven om het overvloedige regen- en rivierwater zeewaarts af te leiden. Maar ook om bereikbaar te zijn voor handelsschepen. Korte tijd daarna, bij de zoveelste stormvloed bleek het dat de zee via die nieuwe kanalen vrij spel kreeg tot ver in het binnenland, waarbij landerijen, huizen en complete dorpen meegesleurd werden: bij stormvloed eerst landinwaarts en daarna zeewaarts.

Het viel me op, dat –een bij uitstek zeewaardig- Nederland NIETS doet met het hoogteverschil tussen eb en vloed: een beschamend WATERMISMANAGEMENT. En tóch ligt daar de Waddenzee die bij eb zich ontlast in de Noordzee. Twee keer per dag stroomt een ongelooflijke hoeveelheid water de Waddenzee binnen. Zes uur later, bij eb, stroomt die hele zee weer leeg. Dat gebeurt dag in dag uit, jaar na jaar, eeuw na eeuw. Hoeveel elektriciteit zou die heen-en-weer-Wadwaterstroom kunnen opleveren? Nu is het lastig en om allerlei redenen onwenselijk om de stroomgaten tussen bv de Friese eilanden te kanaliseren.

Maar wat WEL zou kunnen is om bv dwars door Ameland zo’n zeewaterstroomkanaal te maken. Tenminste….als de ambtelijke molens eens versneld gaan draaien. Een afgedekt kanaal ( eiland-stroom 2018), stel ik me voor. De hele dag door ontstaat in dat kanaal, straat of goot stroming, wisselend van sterkte en richting. Stroming voor stroom: vrijwel gratis en supersnel aan te brengen. Met een voorspelbaar rendement van 80% ( twee keer zoveel als bij windenergie). En misschien een afdekking van zonnepanelen op de stroomslenk en hier en daar een water/wind-molen voor extra ondersteuning. Best een goede gedachte….. of niet dan?

Nes-slenk

-Een VOORSPELBARE stroomproductie: Elke dag, gedurende alle houdbaarheidsjaren, met een top om de 6 uren, met een dip om de 6 uren. Goedkoop, geen CO2-uitstoot, geen fijnstof, geen lawaai, geen gesleep met biomassa, geen risico voor straling, bodemdaling, aardbevingen, drinkwaterverontreiniging…..En misschien een gezonde combinatie met zonne- en windenergie. Nu gaan deze nachtelijke gedachten waarschijnlijk botsen met overdagelijke als: WAT KOST DAT DAN en worden visjes en zeehonden niet de stroomgeul ingezogen en raken daarin gekwetst,gewond of gedood? Of: veroorzaakt de stroming uit en in de stroomgeul in het Wad het openhouden of juist het dichtslibben van een vaargeul? Vertel het me maar:

8 juli 2013: Spaanse onderzoeker hebben een prototype ontwikkeld dat oceaanstromingen in diepe wateren om kan zetten in energie. Oceaanstromingen worden al tijden gezien als een veelbelovende bron van hernieuwbare energie. Maar de technieken om stromingen te benutten om energie op te wekken staan echter nog in de kinderschoenen. Dat kon wel eens veranderen.

Sept’2013. De Nederlandse energieproducenten hebben last van het Duitse succes in de opwekking van schone stroom uit wind en zon. Daar is een overproductie waarbij de leveringsprijs daalt naar nul.
Maar de productie is onregelmatig en spoort vaak niet met de behoefte aan stroom. Er is dus regulatie nodig, buffering.

Uit 1980 dateert het idee van Ir. lievense dat het wel handig zou zijn om een water-bekken in zee aan te leggen: een meer dat wordt volgepompt bij veel wind en wat voor stroomopwekking mag leeglopen bij geen of weinig wind. Nou daarvan is het rendement dus sowieso minder dan nul, want zo’n meer moet 30 meter hoog worden omdijkt en dat is nogal kostbaar in aanleg en onderhoud. Misschien moet er dus ook maar eens worden gekeken naar bekkens die er al zijn: een fjord, een IJsselmeer, een Lauwersmeer, een Waddenzee. Maar stromend water is grillig. Het blijkt dat de onderzijde van zo’n omringzeedijk op de duur wordt onderwoeld. En dan hebben we het over communicerende vaten: de hoge, gewichtige watermassa stroomt onderlangs terug in zee zonder dat er stroom wordt opgewekt.

En zo keren mijn gedachten terug naar de Wadstroomgoot. Bij de uitmonding daarvan in het Wad zou je ook een windstroommeer kunnen aanleggen. Met als voordeel een GEREGULEERDE lozing van het zeewater van de vloed plus dat van windmolenpompen. Maar als nadeel de aantasting van ’s werelds erfgoed plus het feit dat de rest van de Waddenzee dan niet meer gratis beschikbaar is voor terugvloei door de stroomgoot.